Cách đây 80 năm, trong hai ngày 20 và 21/10/1946, sau chuyến thăm nước Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên về thăm Hải Phòng. Hải Phòng là nơi đầu tiên Người đặt chân khi trở về Tổ quốc. Chuyến thăm diễn ra trong những ngày đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử thành phố và thể hiện tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân Hải Phòng. Chiều 20/10/1946, chiến hạm Đuy-mông Đuyếc-vin đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh cập Bến Ngự, Cảng Hải Phòng. Đại biểu Trung ương Đảng, Chính phủ cùng đại biểu Đảng bộ và Nhân dân Hải Phòng có mặt đón Người. Sau lễ đón, Chủ tịch Hồ Chí Minh về trụ sở Ủy ban Hành chính thành phố đặt tại Trường Con gái, nay là Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai.

Tại trụ sở Ủy ban Hành chính thành phố, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ, nói chuyện với đại biểu Nhân dân Hải Phòng. Đông đảo đồng bào đứng bên ngoài chờ đón Người; Người ra cửa sổ chào Nhân dân. Tối cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh nghỉ tại trụ sở Ủy ban Hành chính thành phố.

Sáng 21/10/1946, theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo thành phố đưa Người đi thăm một vòng thành phố. Người khen ngợi phong trào “Khỏe vì nước” của thanh niên Hải Phòng. Sau đó, Người tiếp các đoàn đại biểu Kiến An, Hòn Gai, Quảng Yên; các thân hào, đại biểu các đoàn thể Hải Phòng và các nhà báo Việt Nam, nước ngoài.

Cũng trong ngày 21/10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc mít tinh tại vườn hoa bên sông Lấp và nói chuyện với đông đảo Nhân dân Hải Phòng. Người ghi nhận tinh thần đoàn kết, sự ủng hộ của Nhân dân đối với Chính phủ và căn dặn đồng bào ra sức giúp Chính phủ, giúp nước. Người nhấn mạnh: “Nhờ các cụ đi trước làm gương, anh chị em đồng tâm hiệp lực thì chắc chắn Hải Phòng sẽ trở thành thành phố gương mẫu của nước ta”.

Chuyến thăm Hải Phòng lần đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử thành phố, thể hiện tình cảm và sự quan tâm của Người đối với Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân Hải Phòng; đồng thời để lại những lời căn dặn sâu sắc đối với quá trình xây dựng và phát triển thành phố. Ngày 02/6/1955, chỉ 20 ngày sau khi Hải Phòng giải phóng, Bác về động viên đồng bào. Người giao nhiệm vụ khôi phục kinh tế, tăng gia sản xuất, bảo vệ Tổ quốc; nhắc công nhân giữ gìn máy móc, chấp hành kỷ luật, nông dân chăm lo sản xuất, thanh niên xung phong, thiếu nhi chăm học.

Trong chuyến thăm năm 1957, Bác đến Nhà máy Xi măng, Cảng Hải Phòng, Quân y viện 7 và các cơ sở nuôi dạy thiếu nhi. Người quan tâm từng nơi làm việc, bữa ăn, sức khỏe; nhắc cán bộ phục vụ Nhân dân, tránh mệnh lệnh, quan liêu, thường xuyên học tập, phê bình và tự phê bình.

Năm 1959, tại Cát Bà, Cát Hải, Bác căn dặn khai thác đi đôi với bảo vệ rừng, biển, tăng gia sản xuất, tiết kiệm, đoàn kết. Năm 1960, Người đón kiều bào từ Thái Lan hồi hương, thăm tỉnh Kiến An, nhắc cán bộ chí công vô tư, chống tham ô, lãng phí. Năm 1961, Bác thăm Nhà máy cơ khí Duyên Hải, động viên thi đua nâng cao năng suất, phát huy sáng kiến.

Những năm 1962, 1963 và 1965, dấu chân Bác tiếp tục in tại Hải Phòng, Hải Dương: từ cuộc gặp Nhân dân, bệnh viện, trường học đến đồng ruộng chống úng, Nhà máy Sứ và di tích Côn Sơn. Người căn dặn chăm lo sức khỏe, học tập, vệ sinh, phát triển sản xuất và giữ gìn cảnh quan. Mỗi chuyến thăm đều để lại bài học về trách nhiệm và tình yêu thương con người.

Thực hiện lời Bác, Hải Phòng và Hải Dương phát huy truyền thống “Trung dũng – Quyết thắng”, “Xứ Đông văn hiến”, đạt nhiều thành tựu. Hạ tầng được đầu tư, kinh tế phát triển, an sinh được chăm lo; giáo dục, y tế, văn hóa được quan tâm. Sau hợp nhất, thành phố có thêm không gian, nguồn lực và cơ hội phát triển nhanh, bền vững.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên về thăm Hải Phòng là dịp để ôn lại dấu mốc lịch sử, tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn đối với Người. Những tình cảm và lời căn dặn của Người tiếp tục là nguồn động viên để cán bộ, đảng viên và Nhân dân thành phố học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phát huy truyền thống đoàn kết, xây dựng Hải Phòng ngày càng văn minh, hiện đại, phát triển bền vững.